Najaarsexcursie: Universiteitsstad Franeker. Land van Latijn

De Nederlandse Boekhistorische Vereniging nodigt haar leden uit voor de najaarsexcursie op vrijdagmiddag 19 oktober.

Deze middag staat Franeker als universiteitsstad (1585-1811) centraal. We bezoeken de tentoonstelling ‘Land van Latijn’ in Museum Martena en maken een stadswandeling langs belangwekkende gebouwen uit de universitaire geschiedenis. Hierbij hebben we de unieke mogelijkheid het particuliere woonhuis te bezoeken waar de Staten van Friesland in 1585 besloten tot de oprichting van de universiteit. Later was dit het huis waar de Hongaarse studenten verbleven.

Universitaire boekencollectie

Museum Martena in Franeker en Tresoar in Leeuwarden laten dit jaar – waarin Leeuwarden culturele hoofdstad van Europa is – de boeken van de Franeker Universiteit terugkeren naar Franeker. Zij vormden het kloppende hart van de universiteit. In 1585 als tweede universiteit van Nederland opgericht (na Leiden), was Franeker lange tijd de wetenschappelijke hoofdstad van Noord-Nederland. De belangrijkste wetenschappelijke voertaal was het Latijn. De boeken uit de universiteitscollectie geven inzicht in het intellectuele én het dagelijks leven van deze internationale universitaire gemeenschap. Twee reconstructies tonen bovendien hoe het boekenbestand er zich ontwikkelde van een boekerij met lectrijnen waarop boeken aan de ketting lagen naar een bibliotheek met grotere wandkasten. De rondleiding wordt verzorgd door een van de conservatoren van de tentoonstelling, Jacob van Sluis, collectievormer bij Tresoar en vakbibliothecaris filosofie en theologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Stadswandeling

Diverse gebouwen en plaatsen in Franeker herinneren nog aan het universitaire verleden. Een stadsgids zal ons speciaal rondleiden langs de huizen van professoren en studenten, het resterende deel van het kloostercomplex waarin in 1585 de universiteit werd gevestigd, en andere plekken van belang. Het huis waar de oprichtingsvergadering van de universiteit plaatsvond, was tussen 1623 en 1793 de plek waar circa 1200 Hongaarse studenten werden gehuisvest. Verschillende bouwelementen in het huis herinneren nog aan het vroegere gebruik. Vooral uniek is de ruimte die als keuken fungeerde en vrijwel ongewijzigd is gebleven. Tegenwoordig is het een particulier woonhuis. Wij hebben de bewoners bereid gevonden om tijdens de stadswandeling een blik binnen te mogen werpen.

Programma

Het programma zal ruim twee uur duren. Na afloop is er een borrel en nog tijd om op eigen gelegenheid de tentoonstelling te bezoeken.

12.45-13.15 uur Ontvangst met koffie en thee in Museum Martena, Voorstraat 35 Franeker
13.15-14.15 uur Rondleiding Land van Latijn
14.15-15.30 uur Stadswandeling
15:30 uur Afsluiting in Museum Martena met de gelegenheid om nog een drankje te drinken en tijd om de tentoonstelling op eigen gelegenheid te bekijken. Het museum is tot 17:00 open.

Aanmelden
Omdat er plaats is voor maximaal 40 deelnemers, is aanmelden via info@boekgeschiedenis.nl noodzakelijk. De toegang tot het museum is voor uw eigen rekening (€6,-; gratis met museumjaarkaart, ICOM-kaart en voor leden van Vereniging Rembrandt en de Vrienden van Museum Martena). Verder zijn er aan de excursie geen kosten verbonden.