Excursie naar Bijbelgenootschap Haarlem

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap heeft een fantastische, maar relatief onbekende bibliotheek. De collectie omvat middeleeuwse handschriften, incunabelen, postincunabelen, prentbijbels en allerlei bijzondere moderne bijbeluitgaven van over de hele wereld. Tijdens deze excursie bezoeken we de unieke bibliotheek en maken we kennis met de collectie.

Locatie: Zijlweg 198, 2015 CK Haarlem (er zijn enkele parkeerplaatsen voor de deur beschikbaar, anders betaald parkeren in omliggende zijstraten)

Datum en tijd: vrijdag 4 september 2026, 11.00 uur

Aanmelden voor 28 augustus 2026 via info@boekgeschiedenis.nl

Jaarvergadering NBV 2026

Op 26 september 2026 vindt de Jaarvergadering plaats, dit jaar in Bibliotheek Deventer. De lezingen volgen het thema van het Jaarboek 2026 ‘Duurzaamheid en hergebruik’. In de Bibliotheek is een kleine expositie te zien over het thema behoud

Plaats: Bibliotheek Deventer, Stromarkt 18, 7411 PK Deventer, Theaterzaal (in de kelder)

Aanmelden: voor 20 september 2026 via info@boekgeschiedenis.nl

Programma

12:00-12:30  Inloop met koffie/thee 

12:30-13:30  Algemene ledenvergadering (agenda en jaarstukken volgen via mail aan de leden) 

13:30-13:45  Presentatie Jaarboek 

13:45-14:15  Pauze (mogelijkheid om bij de expositie te kijken) 

14:15-14:45  Lezing Suzan Folkerts (Athenaeumbibliotheek Deventer): ‘Over kettingogen en planken. Een reconstructie van de Deventer stadsbibliotheek van 1598’ 

14:45-15:15  Lezing Ad Poirters (Titus Brandsma Instituut): ‘De oude boeken van klooster Soeterbeeck anders bekeken: Van wetenschappelijke benadering naar tentoonstelling’ 

15:15-15:45  Lezing Bram van Leuveren (Universiteit Utrecht): ‘Een stad van papier. Hergebruik in vroegmoderne praalwagens en tijdelijke architectuur’ 

15:45-16:00  Discussie en Afsluiting 

16:00-17:00  Borrel bij Freshman, Bibliotheek Deventer 

(foto: Pieter Leeflang, Deventer)

Programma Tiele-dag 2026

Snedes van boeken

Tiele-dag 2026: Van middeleeuwers tot millennials: ontmoetingen rond het boek

Op vrijdag 17 april 2026 vindt de jaarlijkse Tiele-dag plaats, georganiseerd door de Tiele-Stichting in de Aula van de KB, nationale bibliotheek in Den Haag. Deze inspirerende lezingenmiddag staat volledig in het teken van recente ontwikkelingen en vernieuwend onderzoek binnen de wereld van het boek.

Tijdens het programma delen de Tiele-fellows van 2025 hun nieuwste inzichten, terwijl de fellows van 2026 een vooruitblik geven op hun geplande onderzoeken. Er is een gevarieerd programma met uiteenlopende thema’s, variërend van middeleeuwse verzamelculturen tot fanfictie en de positie van vrouwen in de boekgeschiedenis van de Nederlanden. De dag wordt feestelijk afgesloten met de uitreiking van de Tiele-scriptieprijs.

Praktische informatie
Waar? Aula, KB Den Haag
Wanneer? Vrijdag 17 april, 13:00–17:30
Aanmelden? Mail naar info@tiele-stichting.nl

Programma
13:00-13:30: Inloop met koffie/thee
13:30-13:40: Opening door voorzitter Klaas de Boer
13:40-14:00: Evi Mijnster, Boeken verzamelen voor de Rotterdamse stadsbibliotheek: een onderzoek naar de (bewuste) collectievorming van de Bibliotheca Laurentiana
14:00:14:20: Everdien Rietstap, Hoe een literair werk tot stand komt: een kijkje achter de schermen van redacteur en uitgever Tilly Hermans 
14:20-14:40: Daantje Meuwissen, Ongebonden praktijk. Het Errera-schetsboek (Antwerpen ca. 1510-1535) heroverwogen
14:40-15:15: Pauze met koffie/thee
15:15:-16:00: Rondetafelgesprek met Tiele fellows 2026
16:00-:16:10: Uitreiking Tiele-Scriptieprijs 2025
16:10-16:30: Lezing winnaar Scriptieprijs
16:30-17:30: Borrel

Programma en inschrijving derde Dag van de Materialiteit ‘Met alle zintuigen’

Na het succes van de 1e en 2e editie van de Dag van de Materialiteit in 2023 en 2024 wordt op 27 maart 2026 de derde dag georganiseerd in de KB en het Nationaal Archief (NA) in Den Haag.

Hoe smaakt, voelt, ruikt, oogt en klinkt een boek, een vel papier? Welke rol spelen onze zintuigen naast alle geavanceerde meetinstrumenten en digitale platforms om het materiaal van het boek te analyseren? Hoe gebruiken en beoordelen we de waarnemingen van onze neus, tong, oren, ogen en huid en hoe leggen we die waarnemingen vast? En ook: wat voor sporen kunnen er op de objecten achter blijven van het betasten, het besnuffelen, het proeven en andere vormen van ‘omgang’ met ons geschreven en gedrukte cultuurgoed door mens én dier? Deze en verwante vragen staan centraal op de 3e dag van de materialiteit. Het belooft een bijzondere dag te worden: in de lezingen en bij de schouwen van objecten uit de collecties van de KB en het NA laten we alle zintuigen aan bod komen!

De dag wordt georganiseerd door een werkgroep waarin naast de KB en het Nationaal Archief ook het Belgisch-Nederlands Boekbandengenootschap, de Stichting Handboekbinden, de Nederlandse Boekhistorische Vereniging, het Nederlands Genootschap van Bibliofielen en de Stichting Papiergeschiedenis Nederland zijn vertegenwoordigd.

Sprekers zijn onder anderen: Caro Verbeek, David van der Linden, Cécile de Morrée, Natasha Herman, Karin Vingerhoets, Irene van Renswoude.

Programma

  • 8.30 uur – Inloop
  • 9.30 uur – Welkom & introductie
  • 9.40-10.10 uur – Cécile de Morrée: Muziek op blad: de materialiteit van Nederlandstalige liedboeken (ca. 1400-1600) en het mysterie van het Kamper Liedboek
  • 10.10-10.40 uur – Caro Verbeek/Monique Biekart: Met de neus in de boeken – over de geur van papier als erfgoed
  • 10.40-11.10 uur – Pauze
  • 11.10-11.40 uur – Herre de Vries/Erik Geleijns: Stand van zaken boekbanden- en papiercollectie KB / Onderzoek van de Albert Magnusfellow
  • 11.45-12.15 uur – Schouw I
  • 12.15-13.15 uur – Lunch
  • 13.15-13.45 uur – Schouw II
  • 13.50-14.20 uur – Schouw III
  • 14.30-15.00 uur – David van der Linden: Letterlocking: Privacy en materialiteit van vroegmoderne brieven
  • 15.00-15.30 uur – Pauze
  • 15.30-16.00 uur – Natasha Herman: Over de zintuiglijke ervaring van een boek
  • 16.00-16.30 uur – Irene van Renswoude: Kijken met je handen. De tactiliteit van middeleeuwse boeken 
  • 16.30-16.45 uur – Afsluiting: Birgit Reissland en Henk Porck: Een auditieve quiz over de subtiele en karakteristieke geluiden van papier
  • 16.45- 18.00 uur – Borrel

Schouwen

  • Cécile de Morrée (KB): Zingen, lezen, luisteren: liedboeken en hun gebruikers (c.1400-1600)
  • Karin Vingerhoets (KB): Geborduurde boekbanden
  • Herre de Vries/ Erik Geleijns (KB): De collectie Edam 
  • Caro Verbeek/Monique Biekart (NA): Met de neus in de boeken – over de geur van papier als erfgoed
  • Alexandra Nederlof (NA): (On)tastbaar archief. Bijzondere objecten uit het Nationaal archief waar je eigenlijk even aan zou willen voelen
  • Dick Timmerman (NA): Dank voor stank. Over perkament maken

Inschrijving

Vanaf maandag 9 februari is de inschrijving geopend. De kaartverkoop verloopt uitsluitend via de KB-website. De kosten zijn 50,- euro per persoon. Als je je inschrijft krijg je een ticket met QR-code die op de dag zelf gescand wordt. De schouwen kies je bij aankomst in de KB.

Voor informatie en aanmelding: website KB

Vacature: studentbestuurslid NBV

De Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV) is er voor iedereen die het oude en het nieuwe boek in al zijn verschijningsvormen een warm hart toedraagt. We zoeken een studentbestuurslid. Iets voor jou? Lees hieronder de precieze functieomschrijving!

De NBV, opgericht in 1993, is een actieve vereniging met ca. 500 leden, van prominente wetenschappers tot amateuronderzoekers, van journalisten tot antiquaren. We organiseren excursies en andere activiteiten voor onze leden, vaak in samenwerking met anderen uit de wereld van het boek. Om een goede band met jonge boekenliefhebbers en de diversiteit van het bestuur te stimuleren, kent de vereniging sinds 2020 een studentbestuurslidmaatschap.

Vacature: Studentbestuurslid bij de Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NBV)

Ben je geïnteresseerd in boekgeschiedenis en wil je graag bestuurservaring opdoen tijdens je studie? Dan is deze functie iets voor jou! De NBV zoekt een studentbestuurslid. Gedurende een jaar draag je bij aan de communicatie (zoals social media en de nieuwsbrief) en het organiseren van leuke activiteiten zoals excursies en congressen. Een mooie kans om je netwerk uit te breiden en bij te dragen aan een actieve vereniging van boekenliefhebbers.

Wat ga je doen?

  • Je denkt en beslist mee in bestuursvergaderingen (ca. elke 2 maanden, online of fysiek);
  • Je bent verantwoordelijk voor de communicatie, o.a. via social media en de maandelijkse nieuwsbrief;
  • Je werkt mee aan het organiseren van excursies, congressen en bijeenkomsten.

Wie zoeken we?

  • Je bent bachelor- of masterstudent aan een Nederlandse universiteit;
  • Je hebt interesse in boekgeschiedenis (hoeft niet je hoofdvak te zijn);
  • Je bent creatief en zelfstandig en vindt het leuk om samen te werken;
  • Je hebt ervaring met sociale media en/of webredactie;
  • Je beheerst de Nederlandse taal uitstekend, zowel gesproken als geschreven.

Wat bieden wij?

  • Bestuurservaring tijdens je studie;
  • Een netwerk van mensen uit de wereld van boeken, uitgeverijen en collecties;
  • Reiskostenvergoeding (een NBV-bestuursfunctie is verder onbezoldigd);
  • Mogelijkheid om studiepunten te verkrijgen of het bestuursjaar als stage te laten erkennen (in overleg met je studie),

Het studentbestuurslidmaatschap is een roulerende positie. Je wordt ingewerkt door een van de bestuursleden. Zodra het jaar voorbij is, draag je het stokje weer over aan een volgende student. In overleg zal een bestuurslid gedurende je lidmaatschap als vast aanspreekpunt fungeren.

Interesse?

Mail vóór 16 maart 2026 een korte motivatie (max. 1 A4) en CV (max. 1,5 A4) naar info@boekgeschiedenis.nl. Vermeld bij eventuele projecten of publicaties wat jouw bijdrage was. Er zal eerst een brievenselectie plaatsvinden, en vervolgens worden maximaal twee geïnteresseerden uitgenodigd om op gesprek te komen. Deze gesprekken vinden online plaats.

Vragen? Stuur gerust een bericht via mail, Facebook of Instagram.

Afbeelding: Studenten en een hoogleraar in Brunschwig, Hieronymus. Dis ist das buch der Cirurgia Hantwirckung der wund artzney von Hyeronimo Braunschweig. Augspurg: Johann Schönsperger, 1497. Exemplaar geraadpleegd in de Herzog August Bibliothek, Wolfenbüttel. http://diglib.hab.de/inkunabeln/53-med-2f/start.htm?image=00005

Excursie Allard Pierson en rondetafelgesprek

Op woensdag 11 februari organiseert de NBV een excursie naar Allard Pierson en de nieuwe Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Amsterdam. In Allard Pierson gaan we eerst in gesprek met elkaar over de NBV en het Jaarboek. Hoe zien we de rol van onze vereniging ruim 30 jaar na haar oprichting en wat voor Jaarboek past daarbij? Om dit gesprek in goede banen te leiden zal een kort discussiestuk worden uitgereikt.

Na het gesprek ontvangen Katell Lavéant en Anna Baak, conservator en junior-conservator gedrukte werken van Allard Pierson, ons in de werkgroepruimte van de Onderzoekzaal, waar zij ons liedboeken, liedbladeren en prenten zullen tonen uit de recent verworven collectie van dichter en poëziecriticus Arie van den Berg. Daarna nemen we nog een kijkje in de nieuwe Universiteitsbibliotheek.

Programma

13:00 inloop (verzamelen bij receptie Onderzoekzaal, Oude Turfmarkt 129, begane grond)

13:15-14:15 rondetafelgesprek en aansluitend pauze

14:30-15:45 schouw in de Onderzoekzaal  

16:00-17:00 bezoek nieuwe UB

NB. Neem een eigen beker mee voor koffie/thee, want de automaat geeft geen bekertjes uit.

Aanmelden

Voor 6 februari via info@boekgeschiedenis.nl

Call for Papers Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis 34 (2027)

Het Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis publiceert Open Access Nederlands- en Engelstalige artikelen op het gebied van de boekgeschiedenis van de Lage Landen in alle perioden. Voor het 34e Jaarboek (2027), verwelkomen wij in het bijzonder bijdragen binnen het thema “Mecenaat en instituties”.

Vanaf de middeleeuwen tot en met de huidige tijd hebben schrijvers, uitgevers, boekontwerpers, drukkers en binders in opdracht van anderen boeken gemaakt. Ofwel waren opdrachtgevers degenen die het idee voor een nieuw boek lieten ontstaan, zoals bijvoorbeeld de eigenaren van middeleeuwse gebedenboeken of musea die tentoonstellingscatalogi publiceren. Of boeken werden opgedragen aan, of verzameld voor of door een machtig instituut of individu. Denk bijvoorbeeld aan religieuze autoriteiten of overheidsinstanties. Soms zorgde deze dynamiek echter ook voor verlies van kennis, zoals door censuurpraktijken.

De dynamiek tussen boekenmakers en boekenafnemers is van alle tijden en heeft de boekenwereld in de Lage Landen vaak beïnvloed. In deze jaargang verwelkomen we in het bijzonder bijdragen die op deze wisselwerking ingaan:

  • De totstandkoming of het verlies van collecties van privé personen of instituten;
  • De economische (on)afhankelijkheid van opdrachtgevers en geldstromen in het boekenvak en wetenschapsbeoefening op papier;
  • Regelvorming, standaardisering en copyrightwetgeving binnen het boekenvak van bovenaf aangestuurd;
  • De productie en distributie van overheidspublicaties;
  • Regels rondom het reilen en zeilen van uitgeverijen;
  • Opgelegde censuur;
  • Andere perspectieven op mecenaat en instituties in de boekgeschiedenis.

Stuur vóór 1 april 2026 een voorstel of samenvatting naar de redactie (jaarboeknbv@gmail.com of via een van onze redactieleden). De deadline voor uitgewerkte artikelen is 1 november 2026.

Call for Papers Yearbook for Dutch Book History 34 (2027)

The Yearbook for Dutch Book History publishes Open Access Dutch and English articles in the field of book history of the Low Countries in all periods. For the 34th Yearbook (2027), we particularly welcome contributions on its theme “Patronage and institutions”.

From the Middle Ages to the present day, writers, publishers, book designers, printers, and binders have produced books on behalf of others. Either the patrons were the ones who had ideas for a new book, like the owners of medieval prayer books or museums that publish exhibition catalogues. Or books were dedicated to or collected for or by a powerful institution or individual, such as religious authorities or government agencies. Sometimes, however, this dynamic also led to the loss of knowledge, for example through censorship practices.

The interaction between book makers and patrons are timeless and have often influenced the world of the book in the Low Countries. In this volume we particularly welcome contributions that address this interaction:

  • The creation or loss of collections of private individuals or institutions;
  • The economic (in)dependence of clients and cash flows in the book trade and science on paper;
  • Regulation, standardisation and copyright legislation within the book trade controlled from above;
  • The production and distribution of government publications;
  • Regulations surrounding publishing houses;
  • Imposed censorship;
  • Other perspectives on patronage and institutions in book history.

Please send a proposal or abstract to the editorial board (jaarboeknbv@gmail.com or via one of our editors) before April 1, 2026. The deadline for full articles is November 1, 2026.

Dag van de Materialiteit 3: ‘met alle zintuigen’

SAVE THE DATE  27 maart 2026

Na het succes van de eerste en tweede editie van de ‘Dag van de Materialiteit’  in 2023 en 2024 wordt op 27 maart 2026 de derde dag georganiseerd in de KB Nationale Bibliotheek en het Nationaal Archief (NA) in Den Haag:

De dag wordt georganiseerd door een werkgroep waarin naast de KB Nationale Bibliotheek en het Nationaal Archief ook het Belgisch-Nederlands Boekbandengenootschap, de Stichting Handboekbinden, de Nederlandse Boekhistorische Vereniging, het Nederlands Genootschap van Bibliofielen en de Stichting Papiergeschiedenis Nederland zijn vertegenwoordigd.

Sprekers o.a.: Caro Verbeek, David van der Linden, Cécile de Morrée, Natasha Herman, Karin Vingerhoets, Irene van Renswoude

Details over het programma en de mogelijkheid om in te schrijven komen later.

Logo's betrokkenen Dag van de materialiteit

Excursie naar de expositie Graven in boeken. De gehavende schoonheid van de bibliotheek van Soeterbeeck

Christuskind met Doornenkroon detail uit getijdenboek bij Museum Krona

Op 28 november organiseert de NBV een excursie naar de expositie Graven in boeken in Museum Krona. Deze tentoonstelling, een ware ode aan het kapotte boek, onthult het uitzonderlijke, gehavende boekenbezit van het voormalig vrouwenklooster Soeterbeeck. Ad Poirters (onderzoeker Titus Brandsma Instituut, gastconservator van deze tentoonstelling) deed samen met Hans Kienhorst jarenlang onderzoek naar de boekencollectie van de zusters. Hij neemt je samen met Hilde van Wanroij (conservator Bijzondere Collecties, Radboud Universiteit Nijmegen) mee in de fascinerende wereld van boeken die niet alleen gelezen, maar ook echt geleefd zijn.

Graven in boeken: de bibliotheek van Soeterbeeck

De zusters Augustinessen verlieten hun klooster in Deursen bij Ravenstein in 1997. De bibliotheek, met drie kasten vol laatmiddeleeuwse handschriften, oude drukken, devotieboeken en fragmenten, werd overgedragen aan de Radboud Universiteit. Het is een verzameling die zowel kwetsbaar als indrukwekkend is en waarin beschadigingen, hergebruikte banden en persoonlijke aantekeningen van de zusters het verhaal van hun dagelijks leven vertellen. Jarenlang ‘groeven’ Hans Kienhorst en Ad Poirters in deze boekencollectie en zo onthulden zij de geschiedenis van de boekerij van Soeterbeeck, van het vertrek van de zusters in 1997 helemaal terug tot aan de stichting van het klooster in 1448. De foto’s van Anton Houtappels, onderdeel van de tentoonstelling, tonen de fysieke schoonheid van het gehavende boek.

De expositie in Museum Krona tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Universiteitsbibliotheek van de Radboud Universiteit, Stichting Kunstpatrimonium Soeterbeeck en het Titus Brandsma Instituut.

Programma

De rondleiding vindt plaats in twee groepen:

  • Ronde 1: verzamelen bij Museum Krona om 12.00 uur, rondleiding start om 12.15 uur
  • Ronde 2: verzamelen bij Museum Krona om 13.15 uur, rondleiding start om 13.30 uur

Geef bij aanmelding aan welke tijdslot je voorkeur heeft. Houd er rekening mee dat het door beschikbaarheid niet altijd mogelijk is de voorkeur te honoreren.

Momenteel zijn er nog twee andere exposities te zien rondom het thema Kloosters & kloosterleven, die ook, voor of na de rondleiding, bezocht kunnen worden. Voor meer informatie, zie hier.

Kosten

Toegang tot Museum Krona is voor eigen rekening. Museum Krona accepteert ook een Museumkaart, ICOM, Rembrandtkaart.

Locatie

Museum Krona, Veghelsedijk 25, 5401PB Uden
Over bereikbaarheid en route, zie hier.

Aanmelden

Stuur voor 21 november een mail naar info@boekgeschiedenis.nl. Er is plaats voor 30 deelnemers, dus wees er snel bij. Wie nog geen lid van de NBV is, kan zich eerst aanmelden via https://www.boekgeschiedenis.nl/word_lid.

Programma jaarvergadering NBV 2025

Zaterdag 11 oktober 2025, Rotterdam

Desideriuszaal, Centrale Bibliotheek Rotterdam, Hoogstraat 110

12:45                   Inloop met koffie/thee

13:00-14:00        Algemene ledenvergadering (agenda en jaarstukken volgen via mail aan de leden)

14:00-14:15        Presentatie Jaarboek

14:15-14:45        Pauze

14:45-15:15        Lezing John Tholen (Bibliotheek Rotterdam): ‘Erfgoed in Bibliotheek Rotterdam: een lange traditie van wetenschap en verzamelen’

15:15-15:45        Lezing Evi Mijnster (Radboud Universiteit en Tiele-fellow 2025): ‘De reis naar Rotterdam. Hoe boeken in de collectie van de Bibliotheca Laurentiana terechtkwamen’

15:45-16:15        Lezing Yun Xie (Universiteit Gent): ‘De vorm van het vreemde: Het drukken van Chinese teksten in Nederland (17e-20e eeuw)’

16:15-16:30        Discussie en afsluiting

16:30-17:00        Uitloop met frisdrank

Aanmelden voor 30 september 2025 via info@boekgeschiedenis.nl

1 2 3 34